“ लेखापरीक्षण यस्ता सम्पूर्ण अभिलेखहरुको जाँच हो, जसबाट तिनीहरुको विश्वसनीयता र तिनीहरुबाट तयार गरिएको विवरणको विश्वसनीयता स्थापित गर्दछ।” भनी परिभाषित गर्ने विद्वान को हुन् ?

संयुक्त राष्ट्रसङ्घद्वारा प्रकाशित विकासोन्मुख देशमा सरकारी लेखा परीक्षण नामक पुस्तकमा उल्लेखित परिभाषाअनुसार "लेखापरीक्षण भनेको सरकारी कार्यालय, संगठन, निकाय वा कार्यक्रमको आर्थिक, प्रशासनिक, कार्यसञ्चालन एवं अन्य विविध प्रक्रियाहरूको समेत स्वतन्त्ररूपमा मूल्यांकन र परीक्षण गरी त्यसमा कुनै किसिमको अपव्यय, अकुशलता र अव्यवस्था भएको  छ/छैन हेरी सम्बन्धित निकायमार्फत् सुधारात्मक कार्य गराउने उद्देश्यले आफनो निष्कर्ष एवं सुझावसहितको प्रतिवेदन तयार गर्ने उद्देश्यात्मक, क्रमबद्ध, व्यवस्थित एवं पेशागत जाँच ।

।  आम्दानी र खर्चको हिसाब ठीक छ छैन भनी परीक्षण गर्नु नै लेखा परीक्षण हो । लेखा परीक्षण ऐन, २०४८ ले महालेखा परीक्षकले नियमितता, मितव्ययीता, कार्यदक्षता, प्रभावकारिता र औचित्य समेत विचार गरी लेखा परीक्षण गर्ने कुरा उल्लेख गरेको छ ।

लेखा परीक्षणमा कुनैपनि संस्थाको वास्तविक आर्थिक स्थिति थाहा पाउन हिसाबकिताबको निरीक्षण, तुलना, परीक्षण, गहन  निरीक्षण तथा जाँच गरिन्छ ।

ग्रोसमा सन् १८०७ मा 'Audit Act' पास भएपछि लेखा परीक्षणले कानुनी मान्यता प्राप्त गन्यो ।

नेपालमा प्रामाणिक रूपमा लेखापरीक्षणको सुरुआत वि.सं. १८२८ वैशाख ६ गते कुमारी चोक अड्डाको स्थापनापश्चात् भएको हो ।

२०१५ सालको नेपाल अधिराज्यको संविधानमा संवैधानिक अंगका रूपमा महालेखा परीक्षकको व्यवस्था गरियो।

आर्थिक वर्ष २०३१/३२ देखि महालेखा परीक्षकको सिफारिसमा नयाँ म.ले.प. फारामहरू प्रचलनमा ल्याइयो ।

नेपालमा लेखापरीक्षण ऐन, २०४८ अनुसार परीक्षणले लेखाको जाँच र त्यसको आधारमा गरिने मूल्यांकन तथा विश्लेषण समेतलाई जनाउने व्यवस्था छ ।