कम्पनी ऐन, २०६३ अनुसार सहायक कम्पनी भन्नाले मूल कम्पनीको नियन्त्रणमा रहेको कम्पनीलाई बुझिन्छ। यसको अर्थ, मूल कम्पनीले सहायक कम्पनीको व्यवस्थापन र निर्णय लिने अधिकार राख्दछ।
अझ स्पष्ट रूपमा भन्नुपर्दा:
- मूल कम्पनी: जसले अर्को कम्पनीलाई नियन्त्रण गर्दछ।
- सहायक कम्पनी: जसलाई अर्को कम्पनीले नियन्त्रण गर्दछ।
नियन्त्रणको अर्थ:
नियन्त्रण भन्नाले कुनै कम्पनीसँग अर्को कम्पनीको व्यवस्थापनलाई निर्देशन दिने वा प्रभाव पार्ने शक्ति हुनु हो। यो शक्ति विभिन्न तरिकाले प्राप्त गर्न सकिन्छ, जस्तै:
- शेयर स्वामित्व: कुनै कम्पनीले अर्को कम्पनीको ५१% भन्दा बढी शेयर स्वामित्व गरेको छ भने उसले त्यो कम्पनीलाई नियन्त्रण गर्न सक्छ।
- सञ्चालक समितिमा प्रतिनिधित्व: कुनै कम्पनीले अर्को कम्पनीको सञ्चालक समितिमा बहुमत सदस्यहरू नियुक्त गरेको छ भने उसले त्यो कम्पनीलाई नियन्त्रण गर्न सक्छ।
- सम्झौता: दुई कम्पनीबीच भएको सम्झौताले एक कम्पनीलाई अर्को कम्पनीलाई नियन्त्रण गर्ने अधिकार दिन सक्छ।
सहायक कम्पनी हुनुको महत्व:
- व्यापार विस्तार: मूल कम्पनीले आफ्नो व्यापार विस्तार गर्नका लागि नयाँ क्षेत्रमा प्रवेश गर्न सहायक कम्पनी स्थापना गर्न सक्छ।
- जोखिम व्यवस्थापन: मूल कम्पनीले आफ्नो जोखिमलाई विभिन्न सहायक कम्पनीहरूमा बाँड्न सक्छ।
- कर लाभ: सहायक कम्पनीहरूलाई प्रयोग गरेर कम्पनीले करको दरलाई कम गर्न सक्छ।
Guest
