Summary of Nepal's Economic Performance in FY 2080/81

Nepal's economy has shown signs of improvement in FY 2080/81 compared to previous year but fell short of projected growth rate.

Key Points:

• Growth rate: The government's target of 6% growth was not met. The actual growth rate is estimated at 3.87%, an improvement over previous year's 1.95%.
• GDP: Nepal's economy is projected to grow by Rs. 4 Kharba, reaching a total of Rs. 57.48 Kharba.
• Per capita income: Increased to 1,456 US dollars from 1,405 US dollars previous year.
• Sectoral performance:
  • Positive growth: Accommodation and food services, electricity, and gas sectors showed significant growth.
  • Negative growth: Construction and industry sectors contracted.
• Challenges: Achieving growth target remains a challenge, with construction, trade, and industry sectors lagging.

जाहेरी दिने अवधि र हदम्याद :

(१) यस ऐन अन्तर्गतको कसूरमा त्यस्तो कसूर भएको कुरा थाहा पाएको मितिले एक वर्षभित्र जाहेरी दिन सकिनेछ र त्यसरी जाहेरी परेको मितिले छ महिनाभित्र नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकिदिएको अदालत समक्ष मुद्दा दायर गरिसक्नु पर्नेछ ।

(२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै बैड्ढ वा वित्तीय संस्थाको कर्मचारी वा पदाधिकारीले आफुले कुनै पदमा बहाल रहेकोअवस्थामा बैंकिंग वा वित्तीय संस्थाको सम्पत्ति हिनामिना वा हानि नोक्सानी गरी बैंकिंग· कसूर गरेको सम्बन्धमा त्यस्तो कर्मचारी वा पदाधिकारी उपर जहिलेसुकै पनि मुद्दा चलाउन सकिनेछ र यस्तो कर्मचारी वा पदाधिकारीले आफ्नो पदबाट अवकाश प्राप्त गरेपछि पनि मुद्दा चलाउन बाधा पर्ने छैन ।

नेपालको संविधानले सात वटा प्रदेशमा कुल ५५० जना सांसद रहने व्यवस्था गरेको छ।

यसलाई दुई भागमा विभाजन गरिएको छ:

• प्रादेशिक सीट: ३३० जना (६०%) - यी सीटहरू प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीबाट निर्वाचित हुन्छन्।
• समानुपातिक सीट: २२० जना (४०%) - यी सीटहरू दलीय सूचीको आधारमा समानुपातिक प्रतिनिधित्वमार्फत निर्वाचित हुन्छन्।

महत्वपूर्ण कुरा:

• प्रत्येक पार्टीबाट निर्वाचित कुल सदस्यको एक तिहाइ सदस्य महिला हुनुपर्ने व्यवस्था छ।
• यदि एक तिहाइ प्रतिशत महिला निर्वाचित हुन सकेन भने, सुनिश्चित गर्न नसक्ने दलले दल-सूची समानुपातिक प्रतिनिधित्व मार्फत कुल सङ्ख्याको एक तिहाइलाई महिलाको रूपमा निर्वाचित गर्नु पर्ने व्यवस्था रहेको छ।

Edward Jenner is “Far of Immunology” and first vaccine

पृथ्वीनारायण शाहको जन्म वि.सं. १७७९ पुष २७ गते बिहिबार गोरखा दरबारमा पिता नरभूपाल शाह आमा रानी कौसल्यावतीको कोखमा भएको थियो।

उनको पहिलो विवाह मकवानपुरका राजा हेमकर्ण सेनकी छोरी इन्द्रकुमारी सँग वि.सं. १७९४ मा भएको थियो।

वि.सं. १७९९ मा राजा नरभूपाल शाहको मृत्यू भएपछि पृथ्वीनारायण २० वर्षको उमेरमा गोरखाका राजा भएका थिएँ।

नेपालको संविधान बमोजिम संघीय व्यवस्थापिकामा कुल ३३४ जना सदस्य रहने व्यवस्था छ।

यसलाई दुई भागमा विभाजन गरिएको छ:

• प्रतिनिधि सभा: २७५ जना सदस्य
• राष्ट्रिय सभा: ५९ जना सदस्य

थप जानकारी:

• प्रतिनिधि सभा: यो संसदको तल्लो सदन हो र यसका सदस्यहरू प्रत्यक्ष निर्वाचित हुन्छन्।
• राष्ट्रिय सभा: यो संसदको माथिल्लो सदन हो र यसका सदस्यहरू अप्रत्यक्ष रूपमा निर्वाचित हुन्छन्। यसमा प्रदेश सभाका सदस्यहरू, स्थानीय तहका प्रमुख तथा उपप्रमुखहरू र राष्ट्रपतिबाट मनोनित सदस्यहरू समावेश हुन्छन्।

महत्वपूर्ण कुरा: संविधानले संसदमा महिलाको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्नका लागि विभिन्न व्यवस्था गरेको छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकको उद्देश्य तलका मध्ये D) क्षेत्रीय सन्तुलन कायम गर्ने होइन।

नेपाल राष्ट्र बैंकका मुख्य उद्देश्यहरू यी हुन्:

• आर्थिक स्थायित्व कायम गर्ने: मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्ने, विदेशी विनिमय सन्तुलन कायम गर्ने र अर्थतन्त्रलाई स्थिर राख्ने।
• वित्तीय सेवाको पहुँच अभिवृद्धि गर्ने: सबै नागरिकलाई वित्तीय सेवाको पहुँच पुर्‍याउने र वित्तीय समावेशीकरण बढाउने।
• सुरक्षित, स्वस्थ तथा सक्षम भुक्तानी प्रणालीको विकास गर्ने: सुरक्षित र भरपर्दो भुक्तानी प्रणाली विकास गर्ने र डिजिटल भुक्तानीलाई प्रोत्साहन गर्ने।

क्षेत्रीय सन्तुलन:

क्षेत्रीय सन्तुलन भनेको देशका विभिन्न क्षेत्रहरूको विकासमा सन्तुलन कायम गर्नु हो। यो नेपाल राष्ट्र बैंकको प्रत्यक्ष जिम्मेवारी भन्दा बढी सरकारको समग्र विकास नीतिसँग सम्बन्धित विषय हो।

अन्य उद्देश्यहरू:

नेपाल राष्ट्र बैंकका अन्य उद्देश्यहरूमा यी पनि पर्छन्:

• बैकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रको नियमन र सुपरिवेक्षण गर्ने: बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई नियमन गरी वित्तीय प्रणालीलाई सुरक्षित राख्ने।
• नेपाल सरकारको आर्थिक नीति कार्यान्वयनमा सहयोग गर्ने: सरकारको आर्थिक नीति कार्यान्वयनमा सहयोग गर्ने।
• अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरूसँग सहकार्य गर्ने: अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरूसँग सहकार्य गरी नेपालको अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाउने।